Część podziemna kompleksu wydrążona jest w skale gnejsowej na południowych zboczach góry. Składa się z trzech sztolni. leżących na różnych wysokościach. Dwie sztolnie, o wylotach oddalonych 170 m, stanowią jeden zespół wyrobisk. Biegną w głąb góry pod kątem w stosunku do siebie. Połączone są systemem wyrobisk chodnikowych i komorowych pod kątem prostym. Trzecia sztolnia nie ma z nimi połączenia. Oddalona jest około 450 m na zachód od sztolni nr 2.
Sztolnia nr 1 biegnie w kierunku pn.-zach., ma wlot na wysokości 605-607 m. n.p.m., długość 120 m (jej przedłużeniem są wyrobiska chodnikowe), szerokość od 4 do 4,5 m, wysokość od 3 do 5,5 m. Około 30 m od wlotu, po obu stronach, wydrążono częściowo wyrobiska komorowe na wartownie. Na poziomie sztolni nr 1 znajduje się zasadniczy system wyrobisk podziemnych w kompleksie Osówka, będących na różnych etapach zaawansowania prac - od wstępnej fazy drążenia sztolni do wykończonych przez obudowę żelbetową hal. Jedna z nich, całkowicie obetonowana, ma 50 . długości, 6 m szerokości, 6 m wysokości oraz podwójny łukowy strop. Druga, obetonowana częściowo, ma także łukowy strop, 40m długości, 7 m szerokości i 8 m wysokości.Część pozostałych wyrobisk ma już rozmiary hal, ale są one jeszcze w stanie surowym, bez obudowy. Inne były w trakcie poszerzania i powiększania.
W ciągu wyrobisk, leżących na poziomie sztolni nr 1 znajduje sięszyb, łączący podziemia z powierzchnią. Ma on 48 m głębokości i 6 m średnicy.
Sztolnia nr 2 biegnie w kierunku północnym. Ma wlot na wysokości 595-597 m n.p.m., szerokość od 2,5 do 3 m, wysokość od 2 do 3 m. Około 33 m od wlotu powstał w niej w sposób naturalny zawał, a 45 m od wlotu, w komorach wydrążonych naprzeciw siebie, wykonano żelbetowe wartownie. Obok nich są także obetonowane niewielkie dwie hale o podwójnych łukowych stropach. Około 25 m dalej znajduje się tzw. uskok. Jest to sztucznie wywołany duży zawał powstały po zawaleniu stropu pomiędzy wyrobiskami leżącycmi na poziomie sztolni nr 1 i 2. Obok "uskoku" obydwa poziomy łączy szybik o średnicy 1,5 m.
Sztolnia nr 3 biegnie w kierunku pn.-wsch., tzn. w kierunku głónych wyrobisk, między sztolniami nr 1 i 2, a jej wlot leży na wysokości 560-562 m n.p.m. Ma 107 m długości, od 2 do 2,5 m szerokości oraz od 2,2 do 2,5 m wysokości. W sztolni zbudowano zespół dwóch tam z cegły z urządzeniami hydraulicznymi. Jedna ma 90 cm, druga 60 cm wysokości. Niższa stoi na wlocie do jedynego bocznego chodnika długości kilkunastu metrów, w którym jest także fragment toru kolejki wąskotorowej.
Całkowita długość zinwentaryzowanych wyrobisk podziemnych w kompleksie Osówka wynosi 1700 m, powierzchnia 6200 m2, objętość 26000 m3.
Naziemna część kompleksu jest najbardziej rozbudowana spośród wszystkich w Górach Sowich. Większość obiektów zlokalizowano na zboczu góry nad podziemiami lub do odległości 1 km na północ od szczytu Osówki. Budowle główne, będące w zaawansowanej fazie budowy, to oddalone od siebie o około 150m i leżące na różnych wysokościach tzw. Kasyno i Siłownia.
Kasyno jest budowlą żelbetową, jednokondygnacyjną, w stanie surowym, o powierzchni użytkowej 679 m2 i objętości 2300 m3. Ma ponad 50 m długości, 14 m szerokości, ściany grubości 0,5 m (wykładane wewnątrz supremą) i stropodach grubości 0,6 m w kształcie koryta, przystosowany do maskowania ziemią. Posiada 8 pomieszczeń połączonych ze sobą, 5 otworów drzwiowych zewnętrznych o wymiarach: szerokość od 1,6 do 1,7 m, wysokość 2,65 m oraz 46 otworów okiennych, w większości o wymiarach 0,85x1,7 m.
Siłownia jest blokiem betonowym o wymiarach 29,8x30,0 m, w których znajdują się pomieszczenia wewnętrzne, dostępne przez włazy ze stalowymi klamrami oraz zbiorniki otwarte, połączone siecią rur i kanałów. Widoczne są też elementy hydrauliki przemysłowej: ruty kamionkowe, studzienki, śluzy. Z bolu wyprowadzono w górę stalowe pręty zbrojeniowe, wskazujące na zamiar dalszej rozbudowy Siłowni.
Poniżej Kasyna znajduje się wejście do podziemnego przejścia łączącego Kasyno z szybem. Przejście jest betonowym tunelem o przekroju prostokątnym, biegnącym pod kątem 8 st. w dół pod ciągiem betonowych zbiorników. Ma wymiary: długość 30 m, szerokość 1,25 m, wysokość 1,95 m. Ściany wyłożone są supremą. Tunel kończy się w betonowym pomieszczeniu o kształcie sześciokąta nieforemnego, wysokości 2,25 m, które przykryte było betonową płytą. Dalszy ciąg przejścia w kierunku szyby był w trakcie bydowy.
Poniżej torowiska (drogi) znajduje się ciąg sześciu żelbetowych odkrytych zbiorników (we wspólnych przeponach), przeznaczonych do magazynowania kruszyw. Długość zbiorników wynosi 134 m, szerokość 11 m, głebokość około 5 m; przekrój poprzeczny - trapezowy. Poniżej od strony pd.-wsch., wzdłuż zbiorników usytuowane są płyty betonowe z resztkami skamieniałego cementu oraz fundamentami po różnych urządzeniach.
W pobliżu Kasyna przygotowywano teren do dalszej rozbudowy, a w promieniu 200-300 m wykonano kilka wykopów pod fundamenty kolejnych budynków.
Około 450 m na pn.-wsch. od szczytu Osówki wybudowano zbiornik na wodę o pojemności 350 m3, zasilany rurociągiem z rejonu Rzeczka - Wielka Sowa. Ślady wykopów pod rurociągiem wskazują na to, że miał on zasilać w wodę rejon Kasyna oraz duży skład materiałów budowlanych i magazynów, leżących około 250 m na pd.-wsch. od zbiornika. W pobliżu są też ślady zespołu baraków mieszkalnych oraz fundamenty baraków.
Inne fundamenty budynków oraz ślady po kilkunastu barakach znajdują się w pobliżu sztolni nr 3. Przy drodze, pomiędzy sztolniami 1 i 2, wybudowano różne warsztaty, platformy pod kompresory i pod inne niewielkie budowle.
Poniżej wlotu sztolni nr 2, zlokalizowano wysypisko kamienia z podziemi. Są przy nim fundamenty kruszarek. Rozdrobniony kamień transportowano platformą, poruszającą się na szynach po zboczu góry do poziomu Siłowni i betoniarek, stojących na platformach poniżej zbiorników kruszyw.
|

zródło: internet
|