Figury siedmiu zstępujących bogów Tulum

W grudniu 2023 roku, Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) ogłosił zakończenie etapu renowacji siedmiu figurek zstępujących bogów oraz malowideł ściennych w Tulum, zlokalizowanym w Quintana Roo. Prace, które obejmowały oczyszczenie, sklejenie fragmentów, uzupełnienie ubytków, łatanie i reintegrację kolorystyczną, zostały przeprowadzone w ramach Projektu Ochrony Ruchomego Majątku Związanego z Nieruchomościami Strefy Archeologicznej w Tulum. Projekt ten, realizowany w ramach Programu Poprawy Stref Archeologicznych (Promeza), wpisuje się w długotrwałe starania mające na celu zachowanie dziedzictwa Majów.

Tulum, datowane na lata 1250-1550 n.e., zaskakuje również elementami z wcześniejszych okresów, co sugeruje, że miasto mogło istnieć już wcześniej, być może jako terytorium zależne od pobliskich ruin Tankah. Jedną z kluczowych cech architektonicznych Tulum są malowidła ścienne, które zdobią budowle. Te z kolei są powiązane z kultem Wenus, co potwierdzają postacie zstępującego boga umieszczone na elewacjach budynków, kojarzonego z zachodem słońca i łączącego się z tą planetą. Wejścia do budynków ze schodzącymi postaciami bogów są zorientowane w kierunku zachodzącej Wenus.

Mimo że wiele informacji na temat Zstępującego Boga pozostaje nieznanych, łączy się go z Ah Muu Zen Caabem, Majskim Bogiem Pszczół. Nie jest to zaskakujące, gdyż miód stanowił istotny towar eksportowy w handlu między Tulum a Cobą.

Projekt renowacji nadzorowała Patricia Meehan Hermanson, która podkreśliła znaczenie Zstępującego Boga dla regionu Costa Maya Oriental w Quintana Roo. Jednym z elementów charakterystycznych dla postaci Zstępującego Boga jest jej wykrzywiona pozycja, przypominająca spadające ludzkie ciało z otwartymi nogami i ugiętymi do góry. Jesús Antonio Muñoz Cinta, należący do zespołu restauratorów, zauważył, że ta pozycja jest powszechna w sztuce Mezoameryki, ale szczególnie prominentna na wschodnim wybrzeżu, inspirowana sztukaterią budynków w miejscach takich jak Tulum, Cobá i Tankah, oraz obecna w ceramice, kodeksach i malarstwie ściennym z okresu postklasycznego.

Podczas ostatniego sezonu polowego odnaleziono siedem zstępujących bogów, z których wiele zostało zachowanych w różnych stopniach. Projekty renowacji obejmowały również inne budynki, takie jak Budynek 16 czy Świątynia Fresków, gdzie przeprowadzono udane prace restaurowe.

W Tulum, mistycznej krainie Majów, blask siedmiu zstępujących bogów powrócił na powierzchnię, przypominając o bogactwie kultury i dziedzictwa tego niezwykłego ludu.

INAH