Odkrycie ołtarza wotywnego poświęconego Larrahe

W północnej Hiszpanii, na szczycie góry Arriaundi, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. W średniowiecznym klasztorze Doneztebe znaleziono ołtarz wotywny poświęcony starożytnemu baskijskiemu bóstwu Larrahe. To znalezisko rzuca nowe światło na religijne i kulturowe praktyki starożytnych Basków, znanych jako Vascones.

Góra Arriaundi, wznosząca się na wysokość 9500 metrów, dominuje nad doliną rzeki Gulina, około pięć mil na północny zachód od Pampeluny. Region ten był strategicznie ważnym punktem widokowym, oferującym doskonałe możliwości obronne i widok na Kotlinę Pampeluny. Od czasów wojny Sertoriańskiej w I wieku p.n.e., obszar ten był pod wpływem Rzymian, którzy zbudowali tu główne drogi komunikacyjne.

Ołtarz wotywny, datowany na I wiek n.e., został odkryty na dnie średniowiecznej studni w klasztorze Doneztebe. Ołtarz ten jest jednym z czterech znanych artefaktów poświęconych Larrahe, jednak jest to pierwszy odnaleziony podczas wykopalisk archeologicznych. Ołtarz zawiera dedykację napisaną przez Valerię Vitellę, która składała w nim przysięgę bóstwu Larrahe. Napis na ołtarzu brzmi:

VAL(eria) V[i] TEL.LA M(erito?) LA R HE VO(tum) L(ibens) S(olvit)

Dedykacja Valerii Vitelli oznacza, że złożyła ona przysięgę Larrahe dobrowolnie i zasłużenie. Znalezisko to jest niezwykle ważne, ponieważ pokazuje, że kultura baskijska przetrwała nawet w czasach rzymskich, łącząc elementy wierzeń rzymskich i baskijskich.

O Larrahe wiadomo bardzo niewiele, a imię tego bóstwa pojawiło się wcześniej jedynie na trzech innych ołtarzach z terytorium Basków. Znalezisko w Arriaundi sugeruje, że zasięg kultu Larrahe był szerszy niż wcześniej sądzono.

Góra Arriaundi była zamieszkana niemal nieprzerwanie od czasów rzymskich, przez średniowiecze, aż do czasów nowożytnych. W XI wieku na szczycie góry zbudowano klasztor ku czci św. Szczepana, który stał się miejscem religijnych pielgrzymek. Lokalizacja klasztoru została jednak zatracona przez wieki, a jego ponowne odkrycie było możliwe dzięki dziesięcioletnim wykopaliskom archeologicznym prowadzonym przez Towarzystwo Naukowe Aranzadi.

Pomimo znacznej różnicy wieku między ołtarzem a klasztorem, badacze nie są pewni, w jaki sposób ołtarz znalazł się w studni. Nie wiadomo, czy został tam wrzucony później, czy też umieszczono go tam celowo podczas budowy studni. Ta zagadka stanowi dodatkowy element fascynujący naukowców i historyków badających historię regionu.

Odkrycie ołtarza wotywnego poświęconego Larrahe jest niezwykle istotnym znaleziskiem, które poszerza naszą wiedzę na temat starożytnych wierzeń i praktyk religijnych Basków. Pokazuje ono, jak kultura baskijska potrafiła przetrwać i rozwijać się w czasach rzymskich, integrując elementy obcych wierzeń z własnymi tradycjami. Góra Arriaundi, z jej bogatą historią i strategicznym położeniem, pozostaje kluczowym miejscem dla zrozumienia historii regionu Basków.

Dalsze badania i wykopaliska w rejonie Arriaundi mogą przynieść kolejne odkrycia, które pozwolą na lepsze zrozumienie historii i kultury starożytnych Basków. Odkrycie ołtarza wotywnego jest dowodem na to, że nawet po tysiącach lat możemy odkrywać nowe aspekty życia naszych przodków, co wzbogaca naszą wiedzę o przeszłości i pozwala lepiej zrozumieć korzenie współczesnych kultur.

źródło: Aranzadi Science Society

fot. Aranzadi Science Society