Odkryto targ Wikingów

Klosterøy to wyspa na południowo-zachodnim wybrzeżu Norwegii, znana z bogatego dziedzictwa kulturowego. Tutaj znajduje się np. najlepiej zachowany średniowieczny klasztor w Norwegii.

Archeolodzy nie byli więc zaskoczeni, gdy we wrześniu 2023 roku nowe badania z wykorzystaniem georadaru wskazały niezwykle ciekawe miejsca.

Odkrycia kilku struktur interpretowanych jako jamy mieszkalne, a także trzy fundamenty molo lub domów na łodzie, skłoniły archeologów do podejrzenia, że odkrywają targ.

Te interpretacje są dodatkowo wspierane przez liczne znaleziska poszukiwaczy skarbów w Utstein na Klosterøy, takie jak monety i odważniki, powszechnie kojarzone z handlem.

Jeśli okaże się, że tak jest, a interpretacje są poprawne, to odkrycie jest unikalne w tej części Norwegii.

Jamy mieszkalne to struktury, w których podłoga jest wykopana poniżej poziomu gruntu. Takie domy były używane w różnych miejscach w Europie, szczególnie popularne w Skandynawii i na Islandii.

"W jamach często można znaleźć pozostałości po powierzchni podłogi. Mogą tam być również otwory po słupach z konstrukcji nośnej, oraz palenisko. Budowa sprawia, że są one chłodne latem i ciepłe zimą. Powszechną interpretacją jam mieszkalnych jest, że służyły one jako warsztaty związane z rzemiosłem" - mówi Kristoffer Hillesland, archeolog z Muzeum Archeologicznego Uniwersytetu w Stavangerze.

Archeolodzy znaleźli także możliwe ślady nowo odkrytych mogił, jam do gotowania, warstw uprawnych (warstwy gleby wynikające z rolnictwa) oraz ślady osadnicze.

Badania georadarem były przeprowadzane w ramach projektu badawczego Power's Harbor. Håkon Reiersen z Muzeum Archeologicznego jest jednym z liderów tego projektu badawczego.

"Otrzymaliśmy wiele znalezisk od poszukiwaczy skarbów z Utstein w ostatnich latach, w tym przedmioty związane z handlem, takie jak odważniki i monety. Jedną z rzeczy, które chcieliśmy zbadać za pomocą georadaru, było to, czy mogą istnieć dodatkowe ślady działalności handlowej. Nie jestem więc zaskoczony, że wyniki wskazują teraz, że Utstein był w rzeczywistości targiem w epoce wikingów i wczesnym średniowieczu" - mówi Reiersen.

W danych z georadaru archeolodzy znaleźli kilka struktur, które są wyraźnie wykonane przez człowieka. Wyglądają one jak duże jamy i przypominają rozmiar i kształt jam mieszkalnych z epoki wikingów znalezionych w innych miejscach w Norwegii, takich jak Kaupang w Tønsbergu i Bjørkum w Lærdal.

"W ciągu ostatnich kilku lat widzieliśmy wspaniałe obrazy dużych wikingowskich łodzi w mogiłach wykrytych podczas korzystania z georadaru" - mówi Hillesland o danych zebranych podczas badań w Utstein.

"W tym przypadku obrazy mogą nie być tak spektakularne, ale wyniki są równie interesujące" - dodaje.

Trzy fundamenty molo lub domów na łodzie, wraz z różnymi jamami do gotowania, dodatkowo wspierają hipotezy archeologów, określające odkryte miejsce targiem wikingów.

Obecnie nie ma konkretnych planów na dalsze badania. Aby rozpocząć projekt badawczy w tym obszarze w przyszłości, potrzeba dodatkowego finansowania oraz zgodę właścicieli ziemi.

Badania georadarem zostały przeprowadzone we współpracy z właścicielami terenu w Utstein Gard. Przejęli oni historyczną farmę w 2012 roku i obecnie zajmują się zrównoważoną produkcją żywności i działaniami edukacyjnymi w chronionym środowisku kulturowym w Utstein.

Właściciele farmy są zainteresowani odkryciami archeologicznymi na farmie.

"Uważamy za ekscytujące, że odkrycia zostały dokonane na naszej farmie. Wiemy, że żyjemy w historycznie interesującym regionie. W Utstein uprawiano rolę co najmniej od epoki wikingów. Mamy wielkie zainteresowanie i szacunek dla historii, w której uczestniczymy" - mówi Anders Schanche Rettedal, jeden z właścicieli ziemi.

na podstawie: Sciencenorway.no