Tablica, w językach polskim, angielskim i hebrajskim, przedstawia sylwetki Pereca Willenberga, artysty, malarza i pedagoga sztuki oraz jego syna, Samuela, więźnia i ocalałego z niemieckiego obozu zagłady Treblinka II oraz uczestnika Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia 2023 r. o godz. 11.00 sfinansowana przez IPN tablica zostanie umieszczona na ścianie kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 60 przy wejściu do budynku.
Rok 2023 jest szczególnym momentem na odsłonięcie tablicy ze względu na ważne rocznice:
Kamienica przy ul. Marszałkowskiej 60
W czasie Powstania Warszawskiego ukrywał się tam żydowski artysta malarz Perec Willenberg jako Baltazar Karol Pękosławski. W czasie bombardowań nie chciał schodzić do piwnicy, wolał pozostać w swoim mieszkaniu. W czterdziestym pierwszym dniu Powstania Warszawskiego pocisk moździerzowy trafił w kamienicę, zrujnował dwa piętra i zatrzymał się tuż nad pokojem Pereca. Perec leżał wtedy na łóżku przysypany gruzem. Następnego dnia Śródmieście cały czas było bombardowane. Na prośbę syna, Samuela Willebenrga, malarz postanowił przeczekać bombardowanie w piwnicy. Po drodze do piwnicy, zaczął szkicować węglem wizerunek Chrystusa Miłosiernego na suficie klatki schodowej. Była to głowa Chrystusa na tle krzyża, na belkach krzyża umieszczony został napis: „Jezu, ufam Tobie” i podpis: „Rysował B. Pękosławski 11-go Września 1944 r.” Lokatorzy wierzyli, że obraz uchronił budynek przed zniszczeniem w czasie wojny. Oryginał został zabezpieczony, a kamienica wpisana do ewidencji zabytków. Wierna kopia obrazu znajduje się w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Tutaj, w kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 60, Samuel Willenberg odwiedził swojego ojca po ucieczce z obozu zagłady Treblinka II. Rok później walczył w Powstaniu Warszawskim w Śródmieściu Południowym, w rejonie ulicy Marszałkowskiej i Placu Zbawiciela.
Perec Willenberg (1874–1947) artysta malarz i nauczyciel rysunku. W dwudziestoleciu międzywojennym był jednym z najbardziej cenionych twórców fresków synagogalnych. Znakiem rozpoznawczym Pereca Willenberga były stylizowane litery hebrajskie, z których tworzył własne kompozycje. Zdobił synagogi w Częstochowie, Piotrkowie Trybunalskim i Opatowie. W czasie II wojny światowej utrzymywał się z malowania wizerunków Matki Bożej, Chrystusa i świętych katolickich. Po Powstaniu Warszawskim uciekł z kolumny cywilów, która prowadzona była do obozu przejściowego w Pruszkowie. Po wojnie zamieszkał w Łodzi. Malował obrazy, projektował witraże pocztówki itp. Zmarł na gruźlicę w 1947 roku.
Samuel Willenberg (1923–2016) artysta rzeźbiarz i strażnik pamięci o Holokauście, syn Pereca Willenberga. Uczestnik wojny obronnej 1939 r. oraz więzień niemieckiego obozu zagłady Treblinka II, skąd uciekł podczas buntu więźniów 2 sierpnia 1943 r. Walczył jako ochotnik w Powstaniu Warszawskim w batalionie AK „Ruczaj”, pod pseudonimem „Igo”. Został odznaczony m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Autor rzeźb przedstawiających więźniów obozu zagłady w Treblince. Rzeźby składające się na wystawę IPN „Obraz Treblinki w oczach Samuela Willenberga” zostaną zaprezentowane 2 sierpnia 2023 r. – w 80. rocznicę buntu w obozie zagłady Treblinka II – na terenie Muzeum Treblinka. Niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady i obozu pracy (1941–1944)
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl