
Technologia LiDAR (Light Detection and Ranging) stała się przełomowym narzędziem w dziedzinie archeologii, umożliwiając naukowcom penetrację gęstych lasów i odkrywanie ukrytych pod koronami drzew śladów starożytnych cywilizacji. Ta nowoczesna metoda teledetekcji wykorzystuje impulsy laserowe do precyzyjnego pomiaru odległości od Ziemi, tworząc trójwymiarowe mapy krajobrazu. Różnice w czasach powrotu impulsów i długościach fal pozwalają na szczegółowe odtworzenie topografii terenu, nawet w trudno dostępnych obszarach, takich jak lasy deszczowe.
W ramach projektu "Poszerzanie panoramy archeologicznej środkowej Niziny Majów", archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zastosowali technologię LiDAR do badań terenowych w gminie Calakmul, położonej w meksykańskim stanie Campeche. Dzięki tej technologii udało się zidentyfikować nieznane wcześniej osady Majów ukryte pod gęstym baldachimem lasu.
Badania wykazały obecność osad, które charakteryzują się skromnymi rozmiarami i niską gęstością zaludnienia. Naukowcy podkreślają, że obszar ten nie był sprzyjający rolnictwu, co wpłynęło na brak rozwiniętych systemów tarasowych i kanałów irygacyjnych, typowych dla bardziej urodzajnych regionów zamieszkanych przez Majów.
Fizyczna eksploracja terenów wskazała, że w osadach zachowało się niewiele widocznych ścian czy dekoracji architektonicznych. Wstępne datowanie sugeruje, że osady te pochodzą z okresu późnego klasycznego i terminalnego (600-1000 n.e.). Mimo braku dużych centrów miejskich, technologia LiDAR zidentyfikowała ślady placów, zrównanych z ziemią struktur oraz konstrukcji piramidalnych. Jedna z takich osad została po raz pierwszy odkryta w latach 90. XX wieku, a nowoczesne badania potwierdziły istnienie kanału odprowadzającego wodę, zgromadzoną na placu w pobliżu północno-wschodniego narożnika tej struktury.
Kolejnym interesującym obiektem odkrytym dzięki technologii LiDAR jest centrum obywatelsko-ceremonialne z budynkami sięgającymi wysokości 13 metrów. Wschodni sektor tej osady zawiera ślady boiska do gry w piłkę oraz podkonstrukcji, które prawdopodobnie pochodzą z okresu wczesnoklasycznego (200-600 n.e.). Te znaleziska dostarczają cennych informacji na temat życia społecznego i ceremoniałów praktykowanych przez mieszkańców tych osad.
Odkrycia dokonane za pomocą LiDAR w lasach Campeche są niezwykle istotne dla zrozumienia historii Majów, szczególnie w kontekście osadnictwa w regionach mniej sprzyjających rolnictwu. Technologia ta pozwala na odkrywanie struktur, które są niewidoczne gołym okiem, tym samym umożliwiając archeologom poszerzenie wiedzy na temat dystrybucji populacji oraz organizacji społecznej w mniej znanych obszarach cywilizacji Majów.
Badania przeprowadzone przez archeologów z INAH za pomocą technologii LiDAR rzucają nowe światło na starożytne osady ukryte w lasach Campeche. Dzięki nowoczesnym metodom teledetekcji, możliwe stało się odkrycie i analiza struktur, które wcześniej pozostawały niezauważone. Te odkrycia nie tylko wzbogacają naszą wiedzę o cywilizacji Majów, ale także pokazują, jak zaawansowane technologie mogą wspierać badania archeologiczne w najtrudniejszych warunkach terenowych.
Źródło: Narodowy Instytut Antropologii i Historii