Na terenie Eskişehir w północno-zachodniej Turcji, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia, które rzuca nowe światło na starożytną cywilizację Frygów, znanych z mitologii i historii jako tajemniczy lud zamieszkujący te tereny w I tysiącleciu p.n.e. Podczas wykopalisk w zamku Midas w Dolinie Midas Yazılıkaya, zespół badaczy pod kierownictwem adiunkta Yusufa Polata, archeologa z Uniwersytetu Anadolu, natknął się na pozostałości kompleksu religijnego, datowanego na VII wiek p.n.e. To odkrycie nie tylko wzbogaca naszą wiedzę o religijnych obrzędach Frygów, ale także ukazuje istotne detale związane z ich codziennym życiem i wierzeniami.
W centralnym punkcie badań znalazł się tzw. „sanktuarium Agdistis,” które archeolodzy zlokalizowali na górnym poziomie skalistego płaskowyżu zamku Midas. Sanktuarium, datowane na VIII-VII wiek p.n.e., to miejsce, gdzie odbywały się różnorodne rytuały religijne. W ramach badań odkryto liczne paleniska oraz piece, które prawdopodobnie służyły Frygom do wypieku chleba i przygotowywania potraw z mięsa ofiarowanego bogom. Owe ofiary, złożone z bydła i owiec, były kluczowym elementem frygijskich ceremonii ku czci ich najważniejszych bóstw, w tym bogini matki Matar.
Odkryte struktury palenisk mają prostą konstrukcję, opartą na kamiennych fundamentach, co świadczy o ich pragmatycznym wykorzystaniu w religijnych obrzędach. Badacze ustalili, że w sanktuarium Agdistis odbywały się intensywne przygotowania do rytuałów, a miejsca te służyły do przygotowywania ofiar dla bóstw, co stanowiło istotny element życia religijnego Frygów.
Najważniejszym bóstwem frygijskiego panteonu była bogini matka Matar, która była czczona przez Frygów jako opiekunka płodności, łowiectwa, wojny i dobrobytu. Jej symbolem były zwierzęta drapieżne – lew i jastrząb, które towarzyszyły jej w ikonografii. Odkrycie posągu Matar, przedstawiającego boginię w formie skalnej rzeźby z abstrakcyjnymi motywami, potwierdza centralną rolę tego bóstwa w frygijskich obrzędach. Matar, znana również jako Kybele, była uosobieniem natury i sił żywiołowych, co tłumaczy, dlaczego jej świątynie były często lokalizowane na górskich wzniesieniach, z dala od osad ludzkich.
W sanktuarium odkryto cztery kamienne baseny wyrzeźbione w skalnej platformie, które prawdopodobnie były używane podczas rytuałów związanych z obfitością i płodnością. Polat, kierownik wykopalisk, podkreślił, że obecność posągu Matar oraz kamiennych mis jest dowodem na to, że obszar ten był poświęcony rytuałom związanym z kultem bogini matki, co stanowi ważny element w zrozumieniu religii starożytnych Frygów.
Odkrycia w zamku Midas nie ograniczają się jedynie do okresu frygijskiego. Podczas wykopalisk natrafiono na ceramikę lidyjską z VII-VI wieku p.n.e., a także na ceramikę i artefakty pochodzące z okresu rzymskiego (I-II wiek n.e.), co świadczy o wielowiekowej historii osadnictwa w tym regionie. Badacze odkryli również narzędzia kamienne z okresu dolnego paleolitu, co dowodzi, że obszar ten był zamieszkany przez ludzi już 250 000 lat temu.
Frygowie, znani głównie z mitologicznych opowieści o królu Midasie, to lud, którego historia wciąż fascynuje archeologów i historyków. Zamieszkiwali centralne Anatolie i stworzyli jedną z bardziej tajemniczych cywilizacji starożytności. Ich religia opierała się na kulcie sił natury, co wyraźnie widać w odkryciach z zamku Midas. Kult Matar, jak również inne elementy ich wierzeń, były silnie związane z płodnością, przyrodą oraz cyklami życia.
Co ciekawe, Matar była nie tylko boginią życia, ale także śmierci, co można interpretować jako symbol pełnego cyklu istnienia. Jej związki z naturą i dzikimi zwierzętami podkreślają znaczenie dzikiej przyrody w wierzeniach Frygów. To fascynujące odkrycie rzuca nowe światło na ich złożoną i mało znaną religię.
Wykopaliska na terenie zamku Midas mają ogromne znaczenie dla zrozumienia historii i religii starożytnych Frygów. Odkrycie sanktuarium Agdistis, posągu Matar oraz licznych artefaktów daje nam unikalny wgląd w życie duchowe tej starożytnej cywilizacji. Co więcej, znaleziska z różnych epok pokazują, że teren ten był zamieszkany przez tysiąclecia, co świadczy o jego strategicznym i religijnym znaczeniu.
Odkrycia te mają także potencjał do dalszych badań, które mogą ujawnić jeszcze więcej informacji o kulturze Frygów oraz innych cywilizacjach zamieszkujących Anatolię na przestrzeni wieków. Dzięki wykopaliskom w zamku Midas archeolodzy mają szansę lepiej zrozumieć złożoność i różnorodność kultur starożytnego świata.
fot. Anadolu University
źródło:
Arkeonews
Copyright © Copyright 2026 Poszukiwania.pl