
Jedwabny Szlak nie tylko umożliwiał wymianę towarów między Wschodem a Zachodem, ale również idei, co przyczyniło się do rozwoju miast na trasach handlowych. Jednak najnowsze odkrycia w Uzbekistanie sugerują istnienie miast na dużych wysokościach, co zmienia dotychczasowe rozumienie przebiegu szlaków handlowych.
Zespoły archeologiczne pod przewodnictwem uzbeckich i amerykańskich badaczy odkryły pozostałości dwóch średniowiecznych miast — Tugunbulak i Taszbulak. Tugunbulak, o powierzchni 120 hektarów, leżał na wysokości ponad 2000 metrów n.p.m., gdzie panują nieprzyjazne warunki klimatyczne.
Dzięki dronom i lidarowi, zespoły badawcze stworzyły trójwymiarowe mapy terenów, które ujawniły ukryte fortyfikacje, elementy architektoniczne i pozostałości po dawnych osadach. Technologie te umożliwiły odnalezienie miejsc pochówku oraz tysiące fragmentów ceramiki, które świadczą o obecności ludzkiej na wysokościach.
Miasta te rozwijały się między VIII a XI wiekiem, w czasie panowania dynastii tureckiej. Dzięki dużym zasobom żelaza lokalne społeczności zajmowały się produkcją metalu, co podnosiło ich znaczenie militarne i ekonomiczne. Archeolodzy sugerują, że mieszkańcy wykorzystali silne wiatry do wzniecania ognia potrzebnego do wytopu żelaza, który w tym regionie był cennym zasobem.
Eksploatacja zasobów naturalnych przyczyniła się do wylesienia okolicznych terenów, co osłabiło lokalny ekosystem. W efekcie region stał się podatny na lawiny i powodzie, które mogły przyczynić się do wyludnienia tych miejsc.
Odkrycie miast na dużych wysokościach jest unikalne i znacząco wzbogaca wiedzę o miejskich ośrodkach Azji Środkowej. Badania te podkreślają złożoność handlowych i kulturowych interakcji w czasach średniowiecznych.