
W Alpach Włoskich dokonano przełomowego odkrycia archeologicznego. W rejonie Pizzo Tresero w Parku Narodowym Stelvio znaleziono petroglify na wysokości ponad 3000 metrów n.p.m. Stanowią one nie tylko najwyżej położone ryty naskalne w Europie, ale również ważne świadectwo obecności człowieka w alpejskich górach już w epoce brązu.
Pierwsze wzmianki o niezwykłych rzeźbach w skale pochodzą z lata 2017 roku, kiedy to Tommaso Malinverno, turysta z okolic Como, zauważył tajemnicze wzory w pobliżu lodowca Pizzo Tresero. Jego zgłoszenie zainicjowało prace archeologiczne prowadzone przez Soprintendenza Archeologia, Belle Arti e Paesaggio. Badania ujawniły, że petroglify pochodzą z okresu 1600–1200 p.n.e., czyli ze środkowej epoki brązu.
Petroglify odkryte na Pizzo Tresero przedstawiają różnorodne motywy: postacie ludzkie w pozycjach przypominających modlitwę, wizerunki zwierząt, spirale oraz figury geometryczne. Symbolika tych rzeźb wciąż pozostaje zagadką. Niektóre interpretacje sugerują, że mogły one pełnić funkcje kultowe lub być formą prymitywnych map topograficznych.
Ich położenie jest szczególnie interesujące – wskazuje na umiejętność adaptacji ludzi do trudnych warunków górskich już tysiące lat temu. Petroglify te wpisują się w szerszy kontekst sztuki naskalnej znanej z dolin Valtellina i Valle Camonica, których ryty naskalne zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Znalezienie petroglifów na wysokości 3000 metrów potwierdza, że człowiek zamieszkiwał te niedostępne obszary znacznie wcześniej, niż przypuszczano. Wskazuje to na wyjątkową umiejętność dostosowywania się do ekstremalnych warunków oraz świadczy o duchowym i kulturowym rozwoju ówczesnych społeczności.
Zdaniem Attilio Fontany, prezydenta regionu Lombardia, odkrycie wzbogaca zarówno naturalne, jak i kulturowe dziedzictwo regionu. Zwraca uwagę na ogromny potencjał turystyczny Lombardii, która dzięki temu staje się jeszcze bardziej atrakcyjna dla miłośników historii i przyrody.
W listopadzie 2024 roku w pobliskim Parku Orobie Valtellinesi dokonano kolejnego przełomowego odkrycia – śladów prehistorycznego ekosystemu sprzed 280 milionów lat. Odkryto dobrze zachowane odciski stóp gadów i płazów, które ujawniły się dzięki topnieniu śniegu i lodu spowodowanemu zmianami klimatycznymi.
Petroglify z Pizzo Tresero mogą być jedynie częścią większej sieci rytów naskalnych. Badacze przypuszczają, że w rejonie alpejskim znajduje się jeszcze wiele nieodkrytych stanowisk, które mogłyby rzucić nowe światło na życie i kulturę dawnych ludów górskich.
Jednocześnie zmiany klimatyczne przyspieszają odsłanianie dawnych śladów działalności ludzkiej i naturalnej. Topniejące lodowce ujawniają skarby przeszłości, ale jednocześnie stawiają przed naukowcami wyzwanie związane z ich dokumentacją i ochroną.
źródło:
Regione Lombardia (Rejon Lombardii)