Odkrycie ruin frygijskiego stanowiska religijnego z VII wieku p.n.e.

Na terenie Eskişehir w północno-zachodniej Turcji, archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia, które rzuca nowe światło na starożytną cywilizację Frygów, znanych z mitologii i historii jako tajemniczy lud zamieszkujący te tereny w I tysiącleciu p.n.e. Podczas wykopalisk w zamku Midas w Dolinie Midas Yazılıkaya, zespół badaczy pod kierownictwem adiunkta Yusufa Polata, archeologa z Uniwersytetu Anadolu, natknął się na pozostałości kompleksu religijnego, datowanego na VII wiek p.n.e. To odkrycie nie tylko wzbogaca naszą wiedzę o religijnych obrzędach Frygów, ale także ukazuje istotne detale związane z ich codziennym życiem i wierzeniami.

Sanktuarium Agdistis – centrum religijnych obrzędów Frygów

W centralnym punkcie badań znalazł się tzw. „sanktuarium Agdistis,” które archeolodzy zlokalizowali na górnym poziomie skalistego płaskowyżu zamku Midas. Sanktuarium, datowane na VIII-VII wiek p.n.e., to miejsce, gdzie odbywały się różnorodne rytuały religijne. W ramach badań odkryto liczne paleniska oraz piece, które prawdopodobnie służyły Frygom do wypieku chleba i przygotowywania potraw z mięsa ofiarowanego bogom. Owe ofiary, złożone z bydła i owiec, były kluczowym elementem frygijskich ceremonii ku czci ich najważniejszych bóstw, w tym bogini matki Matar.

Odkryte struktury palenisk mają prostą konstrukcję, opartą na kamiennych fundamentach, co świadczy o ich pragmatycznym wykorzystaniu w religijnych obrzędach. Badacze ustalili, że w sanktuarium Agdistis odbywały się intensywne przygotowania do rytuałów, a miejsca te służyły do przygotowywania ofiar dla bóstw, co stanowiło istotny element życia religijnego Frygów.

Symbolika i znaczenie bogini Matar

Najważniejszym bóstwem frygijskiego panteonu była bogini matka Matar, która była czczona przez Frygów jako opiekunka płodności, łowiectwa, wojny i dobrobytu. Jej symbolem były zwierzęta drapieżne – lew i jastrząb, które towarzyszyły jej w ikonografii. Odkrycie posągu Matar, przedstawiającego boginię w formie skalnej rzeźby z abstrakcyjnymi motywami, potwierdza centralną rolę tego bóstwa w frygijskich obrzędach. Matar, znana również jako Kybele, była uosobieniem natury i sił żywiołowych, co tłumaczy, dlaczego jej świątynie były często lokalizowane na górskich wzniesieniach, z dala od osad ludzkich.

W sanktuarium odkryto cztery kamienne baseny wyrzeźbione w skalnej platformie, które prawdopodobnie były używane podczas rytuałów związanych z obfitością i płodnością. Polat, kierownik wykopalisk, podkreślił, że obecność posągu Matar oraz kamiennych mis jest dowodem na to, że obszar ten był poświęcony rytuałom związanym z kultem bogini matki, co stanowi ważny element w zrozumieniu religii starożytnych Frygów.

Archeologiczne znaleziska – świadectwo wielowiekowej historii

Odkrycia w zamku Midas nie ograniczają się jedynie do okresu frygijskiego. Podczas wykopalisk natrafiono na ceramikę lidyjską z VII-VI wieku p.n.e., a także na ceramikę i artefakty pochodzące z okresu rzymskiego (I-II wiek n.e.), co świadczy o wielowiekowej historii osadnictwa w tym regionie. Badacze odkryli również narzędzia kamienne z okresu dolnego paleolitu, co dowodzi, że obszar ten był zamieszkany przez ludzi już 250 000 lat temu.

Kultura frygijska – między mitem a historią

Frygowie, znani głównie z mitologicznych opowieści o królu Midasie, to lud, którego historia wciąż fascynuje archeologów i historyków. Zamieszkiwali centralne Anatolie i stworzyli jedną z bardziej tajemniczych cywilizacji starożytności. Ich religia opierała się na kulcie sił natury, co wyraźnie widać w odkryciach z zamku Midas. Kult Matar, jak również inne elementy ich wierzeń, były silnie związane z płodnością, przyrodą oraz cyklami życia.

Co ciekawe, Matar była nie tylko boginią życia, ale także śmierci, co można interpretować jako symbol pełnego cyklu istnienia. Jej związki z naturą i dzikimi zwierzętami podkreślają znaczenie dzikiej przyrody w wierzeniach Frygów. To fascynujące odkrycie rzuca nowe światło na ich złożoną i mało znaną religię.

Znaczenie odkryć z zamku Midas

Wykopaliska na terenie zamku Midas mają ogromne znaczenie dla zrozumienia historii i religii starożytnych Frygów. Odkrycie sanktuarium Agdistis, posągu Matar oraz licznych artefaktów daje nam unikalny wgląd w życie duchowe tej starożytnej cywilizacji. Co więcej, znaleziska z różnych epok pokazują, że teren ten był zamieszkany przez tysiąclecia, co świadczy o jego strategicznym i religijnym znaczeniu.

Odkrycia te mają także potencjał do dalszych badań, które mogą ujawnić jeszcze więcej informacji o kulturze Frygów oraz innych cywilizacjach zamieszkujących Anatolię na przestrzeni wieków. Dzięki wykopaliskom w zamku Midas archeolodzy mają szansę lepiej zrozumieć złożoność i różnorodność kultur starożytnego świata.

fot. Anadolu University

źródło:

Arkeonews